Funtauna: Messadi 26.023, chapitel 1.2 (p. 38--42)
PDF: Telechargiar il text integrai (6.9 MB)
Suenter la fin da las tractativas davart il contract quadra instituziunal ha il Cussegl federal examinà quatter opziuns fundamentalas per las relaziuns futuras da la Svizra cun l'UE. El è arrivà a la conclusiun che la continuaziun da la via bilaterala è l'opziun la pli adequata -- cun la relaziun la pli equilibrada tranter utilisà economica e spazi da manovra politic.
Restar passiv na signifitga betg mantegnair il status quo. Perquai che l'UE n'actualisescha betg pli ils contracts existents d'access al martgà, perdessen quests a media e lunga vista lur valur. L'edifizi actual dals contracts bilaterals finiss per esser mo pli in toc residual -- cun il contract da liber commerzi da 1972 en il center.
La Svizra reduciss sia integraziun economica cun l'UE ad in nivel pli bass. Restass en essenza mo ina reducziun dals impediments tarifars dal commerzi (taglia e contingents). Senza armonisaziun giuridica vegniss l'economia svizra confrontada cun novs impediments betg tarifars dal commerzi. Il gudogn en spazi da manovra politic fiss relativamain modest.
L'approach seguitada dapi ils onns novanta: crear cundiziuns sumegliantes al martgà intern en champs tschernids e cooperar en ulteriurs secturs. Tschertas lacunas existan, ma las basegns essenzials da l'economia svizra èn ademplids. La Svizra ha pudì preservar ses spazi da manovra politic.
La Svizra participass betg mo en champs tschernids, mabain a la gronda part dal dretg dal martgà intern da l'UE, inclusiv politicas orizontalas sco ils agids statalas. En il SEE èn las obligaziuns da la surpigliada dinamica dal dretg cleramain pli extendidas che sin la via bilaterala, ed ils dretgs da participaziun a la furmaziun dal dretg èn pli pitschens.
La Svizra obtegniss la participaziun cumplaina al martgà intern e l'access a tuttas las cooperaziuns da l'UE. Medemamain fiss però la limitaziun dal rom da gestiun autonoma considerabla. La democrazia directa ed il federalissem vegnissan de facto debilitads.
Il Cussegl federal ha decidì ils 23 da favrer 2022 da tractar ils puncts averts cun l'UE sin la basa d'in vast approach da pachet: