¶ Pretaisa 1: Transparenza dals algoritmus
Ina democrazia na po betg funcziunar cun black boxes.
¶ Pretaisa centrala
Tut ils sistems d'IA che prendan u influenzeschan decisiuns en il spazi public ston publitgar lur criteris, lur datas da trenament e lur metodas.
Quai cumpiglia:
- Sistems d'IA en l'administraziun publica (decisiuns d'asil, evaluaziuns fiscalas, prestaziuns socialas)
- Algoritmus da recumandaziun en platforms socialas
- Sistems d'IA en il sectur da sanadad che influenzeschan diagnosas u terapias
- Scoring-sistems en il sectur finanzial
¶ Pertge transparenza
Ina decisiun ch'in uman na po betg chapir è ina decisiun ch'in uman na po betg contestar. En in stadi da dretg sto mintga decisiun esser controllabla. Quai vala era per decisiuns ch'in algoritmus prenda [1].
¶ Realisaziun
- Register public: Tut ils sistems d'IA en l'administraziun publica vegnan registrads en in register accessibel publicamain.
- Obligaziun d'explicaziun: Per mintga decisiun d'IA sto existir ina explicaziun chapientscha per la persuna pertutgada.
- Audits independents: Sistems d'IA dal sectur public vegnan controllads regularmain da reviders independents.
¶ Il model: RGPD e revDSG
La lescha da protecziun da datas da l'UE (RGPD) ed il revDSG svizzer cuntegnan gia dretgs a l'explicaziun tar decisiuns automatisadas [2]. Questas disposiziuns ston vegnir extendidas specifictamain a sistems d'IA.
¶ Funtaunas
[1] EU: AI Act -- Obligaziuns da transparenza. 2024.
[2] Confederaziun svizra: Lescha federala davart la protecziun da datas (LPD). 2023.