Prognosa: Fin il 2050 vegnan valitads digitalas ad elavurar la gronda part da tuttas transacziuns. Il dollar american vegn a perder ses rol sco valitad da reserva globala. Il franc svizzer pudess surviver sco ina da las ultimas valitads statalas stabilas.
Thomas Mayer, economist e anteriur economist principal da la Deutsche Bank, ha cumprovà repetidamain: Tuttas valitads fiat tendan a lunga vista vers nulla [1]. Il dollar ha pers dapi la fin dal standard d'aur 1971 sur 99 pertschient da sia valur en aur. L'euro ha pers dapi sia introducziun var 30 pertschient da sia forza d'acquistar.
Il franc svizzer stat meglier -- ma el n'è nagina excepziun dal princip. El perda pli plaun, perquai che la Banca naziunala svizra (BNS) ageschla pli independentamain che la BCE e la Federal Reserve.
Sur 130 pajais lavuran a Central Bank Digital Currencies (CBDCs) [2]. La China testa il yuan digital gia en il mintgadi. La BCE planisescha l'euro digital. La BNS ha testà cun il project Helvetia la realisabladad tecnica d'ina CBDC sin basa da la tecnologia Distributed Ledger [3].
Prognosa: CBDCs na vegnan betg ad abolir ils daners cuntants, ma als marginalisar. La dumonda vaira è: Vegnan CBDCs concepidas sco instrument da surveglianza u sco meds da pajament neutral?
En China è la resposta clara: Il yuan digital è programmabel -- il stadi po controllar, per tge e cura che daners vegnan spendids. En Svizra fiss in tal design cunter la constituziun. Ma la tentaziun da colliar controlla fiscala cun daners digitals exista dapertut.
Il dollar american è dapi il 1944 (Bretton Woods) la valitad da reserva globala. Quest status sa eroda:
Prognosa: Il dollar na vegn betg a crudar abruptamain, mabain a perder stinzentamain d'impurtanza -- sco la glivra britannica ha pers sia dominanza tranter il 1914 ed il 1956.
L'aur ha mantegnì sur 5'000 onns sia funcziun sco deposit da valur. En in mund, en il qual valitads digitalas vegnan e van, resta l'aur fisic l'ancra ultima. L'aur n'è betg manipulabel tras algoritmus, betg periclità tras collaps da servers, betg devalitabel tras decisiuns politicas [5].

Prognosa: Il franc svizzer pudess ironicamain surviver sco ina da las ultimas valitads statalas stabilas -- gist perquai che la Svizra maina ina politica monetara pli pitschna, pli controllada e pli democraticamain responsabla.
La branscha finanziara svizra, che sa fatschenta gia cun Digital Asset Custody, pudess daventar il fiduciari d'ina nova urden da valurs globala. La FINMA ha creà baud in rom regulatoric per crypto-assets [6].
Sche Elon Musk ha raschun cun "Money will be irrelevant", è la dumonda vaira: Tge furma da conservar la valur ha anc impurtanza en in mund senza salari da lavur?
La lacuna fiscala da 75 fin 116 milliardas francs survegn ina dimensiun supplementara: Sche la valitad sezza perda valur, croda la lacuna nominala pli gronda. Ma la dumonda reala resta la medema -- i na va betg per francs u dollars. I va per quai, co ch'ina societad distribuescha la creaziun da valur, cura che las maschinas la produceschan e che ils umans na la lavuran betg pli.
[1] Mayer, Thomas: Die neue Ordnung des Geldes. FinanzBuch Verlag, 2014.
[2] Atlantic Council: Central Bank Digital Currency Tracker. 2025.
[4] World Gold Council: Gold Demand Trends Full Year 2024. London, 2025.
[6] FINMA: Directivas per dumondas da suttamessa concernent ICOs. Berna, 2018 (actualisà 2024).