Tge capita, sche in'IA po analisar ina proposta da lescha meglier, pli svelt e pli objectivamain che tut ils burgais ensemen? Tge capita, sche la resposta da l'algoritmus è demonstrablamain meglra che la decisiun dal pievel?
La democrazia directa svizra è fundada sin il princip ch'il pievel ha l'ultim pled. Ma tge, sch'il pievel na vul betg pli avair l'ultim pled -- perquai che la maschina sa meglier?
Videos falsifitgads che mussan politichers dir chaussas ch'els n'han mai ditg. Vuschs sinteticas che n'èn betg distinguiblas da vuschs realas. En in pajais cun votaziuns trais fin quatter giadas per onn è il potenzial da manipulaziun enorm [1].
Partidas politicas che duvran l'IA per adressar mintga singul burgais cun messadis personalisads -- ch'accentueschan exactamain quellas emotas che motiveschan la votaziun giavischada. Betg arguments. Emotas [2].
Cummissaziuns parlamentaras che sa basan sin analisas d'IA. Cussegliers federals che laischan evaluar scenaris da l'IA. Burgaisas e burgais che divan: "L'IA di da votar Gea, jau vot Gea."
L'IA che furnischa evaluaziuns da consequenzas neutralas è in'enritgaziun per la democrazia. L'IA che furnischa recumandaziuns da votar è ina smanatscha. La lingia è fina -- e facila da surpassar.
La maioritad dals pajais ha democrazias representativas -- parlamentaris decidian. En Svizra decida il pievel. Quai renda la smanatscha pli directa: Sche burgaisas e burgais vegnan manipulads, è la decisiun manipulada.
Ma quai renda era la protecziun pli effectiva: 8,9 milliuns burgaisas e burgais èn pli grevs da manipular che 246 parlamentaris.
[1] Europol: Facing Reality? Law Enforcement and the Challenge of Deepfakes. 2022.
[2] Zuboff, S.: The Age of Surveillance Capitalism. PublicAffairs, 2019.