Perscrutaziun e furmaziun (Horizon Europe, Erasmus+)
Resumaziun: Las Bilateralas III garanteschan l'associaziun cumpletta da la Svizra a Horizon Europe (budget da 95,5 mrd. euros), Erasmus+ e Digital Europe. L'accord dals programs da l'UE (EUPA) è vegnì suttascrit ils 10 da november 2025, l'associaziun vala retroactivamain a partir dals 1. da schaner 2025. Il Cussegl dals PFs designescha il pachet sco "indispensabel" per l'excellenza scientifica da la Svizra. Las custs da program da circa 5,4 milliardas francs vegnan valitadas sco surmesuradas dals critics.
¶ L'avantatg
¶ Horizon Europe -- Il pli grond program da perscrutaziun dal mund
Horizon Europe è cun in budget da 95,5 milliardas euros (2021-2027) il pli grond program civil da promoziun da perscrutaziun dal mund [4][12]. La Svizra era fin il 2021 participada cumplettamain sco stadi associà. Suenter la ruptura da las tractativas davart l'InstA ha l'UE classificà la Svizra sco stadi terz betg associà [1].
Consequenzas da la non-associaziun (2021-2024) [1][12]:
- Nagin access a grants dal ERC (European Research Council) e Marie-Curie-Actions [15]
- Perscrutaders svizzers na pudevan betg funcziurar sco coordinaturs en projects da l'UE
- Exclusiun da rets da perscrutaziun strategicas (IA, quants, spazi)
- La Confederaziun ha finanzà mesiras transitoricas en l'autra da 2,6 milliardas francs [12]
¶ EUPA -- Restabishmaint da l'associaziun cumpletta
L'accord dals programs da l'UE (EUPA) è vegnì suttascrit ils 10 da november 2025 [12]:
| Element | Detagl |
|---|---|
| Associaziun retroactiva a partir da | 1. schaner 2025 (Horizon Europe, Euratom, Digital Europe) [12] |
| Participaziun ITER a partir da | 1. schaner 2026 [12] |
| Erasmus+ pussaivel a partir da | 2027 (suenter decisiun dal parlament) [13] |
| Rom parlamentar da participaziun | 5,422 mrd. CHF (6,153 mrd. incl. mesiras d'accumpagnament) [12] |
Perscrutaders svizzers pon puspè funcziurar sco coordinaturs en projects da l'UE e survegnan finanzament direct tras la Cumissiun europeica [12][15].
¶ Cussegl dals PFs: "Indispensabel"
Il Cussegl dals PFs sustegna il pachet cumplettamain e'l designescha sco indispensabel [14]:
"Stabile und regulierte Beziehungen mit der EU [sind] unerlässlich, um wissenschaftliche Exzellenz zu bewahren, Innovation zu stimulieren und die internationale Wettbewerbsfähigkeit der Schweiz zu stärken." [14]
Cundiziun critica: L'associaziun a programs futurs da l'UE a partir dal 2028 è pussaivla mo sche las Bilateralas III vegnan acceptadas dal parlament e dal pievel [14].
¶ Erasmus+ -- Mobilitad da furmaziun
La Svizra n'è dapi il 2014 betg pli associada ad Erasmus+ e dovra il program naziunal da remplazzament SEMP (Swiss-European Mobility Programme). Cun l'associaziun planisada a partir dal 2027 survegnan students e persunas en la furmaziun professiunala svizra puspè access cumpletta [13]:
- Movetia vegn accreditada sco agentura naziunala [13]
- Ina pli vasta purschida da pussaivladads da barat cun scolas autas europeicas partenarias [13]
- Persunas en la furmaziun professiunala survegnan access a programs da furmaziun europeics [13]
swissuniversities suttastritga che l'access direct a las scolas autas per maturandas e maturands svizzers senza examen resta intactà [16].
¶ Las objecziuns
¶ Argument da las custs
Critics obgettan [2]:
- Il rom da participaziun da 5,4 milliardas francs saja in pretsch aut [2]
- La Svizra haja cun las mesiras transitoricas (2,6 mrd. CHF) creà alternativas funcziunantas [2]
- La participaziun als programs creeschia ina dependenza da structuras da l'UE [2]
¶ Reflow inscher
Las quotas exactas da reflow per la nova perioda d'associaziun n'èn anc betg publitgadas, damai che l'associaziun cumpletta vala pir dapi schaner 2025. Istoricamain ha la Svizra retschavì pli meds da promoziun che pajà [1][4].
¶ Register da las funtaunas
[1] EDA (2026). Paket Schweiz-EU (Bilaterale III). Departament federal d'affars exteriurs. [Open Access]
[2] UNSER RECHT (2026). Bilaterale III -- um was geht es? Plattafurma d'infurmaziun. [Open Access]
[4] economiesuisse (2026). Bilaterale III: Den Schweizer Weg weitergehen. Dossier Politik. [Open Access] Remartga: Associaziun mantella d'economia.
[12] SEFRI (2026). Horizon-Paket 2021-2027. Secretariat da stadi per furmaziun, perscrutaziun e innovaziun. [Open Access]
[13] Movetia (2026). Erasmus+ in der Schweiz. Agentura naziunala per barat e mobilitad. [Open Access]
[14] Cussegl dals PFs (2026). Stellungnahme zur Vernehmlassung Schweiz-EU. Cussegl dals PFs. [Open Access]
[15] SPF Turitg (2025). "Horizon Europe": Switzerland fully associated again. SPF Turitg. [Open Access]
[16] swissuniversities (2025). Willkommen zum Verhandlungsabschluss. swissuniversities. [Open Access]
Ultima actualisaziun: mars 2026