L'approche da pachet

Resumaziun: L'approche da pachet è il princip architectural fundamental da las Bilateralas III. Empè d'ina cunvegna-quadra separada (sco tar l'InstA brisà) vegnan ils mecanissems instituziunals integrai directamain en mintga cunvegna sectoriala -- in aschanumnà approche «vertical». Las 18 cunvegnas furman in tuttafatg indivisibel.

---

¶ Decisiuns politicas: stadi dals 6 da settember 2026

Novas decisiuns politicas controlladas ils 6 da settember 2026; las basas anteriuras mantegnan lur data da referenza.

22.05.2026 — La cumissiun da politica exteriura dal Cussegl dals chantuns ha refusà en ses corapport il referendum obligatoric davart il pachet Svizra–UE cun 8 cunter 5 vuschs. Questa posiziun na remplazza betg la decisiun parlamentara definitiva. Funtauna originala.

04.09.2026 — La cumissiun ha approvà la part da stabilisaziun cun 9:3 vuschs ed in’abstenziun. Ella è pronta per la sessiun d’atun dal Cussegl dals chantuns; la cunvegna d’electricitad è previsa probablamain per l’enviern. La cumissiun sustegna la taxa d’immigraziun proponida. L’approvaziun parlamentara definitiva manca anc. Funtauna originala.

¶ Da l'InstA a l'approche da pachet

¶ Il model brisà: Tetg orizontal

La cunvegna-quadra instituziunala (InstA), che il Bundesrat ha rut ils 26 da matg 2021, persequiva in approche orizontal: Ina cunvegna surordinada dueva sco «tetg» sur las cunvegnas d'access al martgad fixar reglas instituziunalas -- surpigliada dinamica dal dretg, schliaziun da dispitas e surveglianza [1][2].

Quest model è brisà pervia da trais problems centralas:

• Protecziun dals salaris: Posiziuns incumpatiblas tar las mesiras flancantas
• Directiva da la citadinanza da l'uniun: Tema d'in'extensiun da las prestaziuns socialas per burgais da l'UE
• Agids statalas: Pussaivla restricziun da la politica da subvenziuns chantunalas

¶ Il nov model: Integraziun verticala

Las Bilateralas III tschernian in approche fundamentalmain different. Ils elements instituziunals na vegnan betg resumai en ina cunvegna-quadra separada, mabain integrai directamain en mintga singula cunvegna sectoriala [1][5].

Concretamain munta quai: Mintga da las 18 cunvegnas cuntegna atgnas disposiziuns davart:

• Surpigliada dinamica dal dretg (tge acts da dretg da l'UE èn relevants)
• Schliaziun da dispitas (cumpetenza dal tribunal d'arbitradi)
• Surveglianza (cumpetenzas da l'autoritad da surveglianza)

¶ Pertge la midada?

L'approche vertical ha porschi plirs avantatgs per las tractativas [5][17]:

1. Acceptanza politica: Nagin «tetg ester» sur l'urden giuridic svizzer -- ina critica principala a l'InstA
2. Differenziaziun sectoriala: Mintga cunvegna po obtegnair reglas instituziunalas taliadas
3. Flexibilitad: Differents champs pon avair differentas excepziuns e termins da transiziun
4. Optica da suveranitad: La Schweiz na sa collia betg ad in rom surordinà, mabain cunvegna reglas bilateralas per sectur

¶ Structura dal pachet

¶ Las 18 cunvegnas

Remartga: La moda exacta da dumbrar las 18 cunvegnas variescha in pau tenor la funtauna, cunquai che tscherts elements (p.ex. participaziun a programs) pon vegnir dumbrads sco ina u pliras cunvegnas [1][3].

¶ Il princip da l'indivisibilitad

Las 18 cunvegnas furman in tuttafatg indivisibel (approche da pachet). Quai munta [1]:

• Ellas èn vegnidas tractadas sco pachet global
• Ellas èn vegnidas suttascritas simultanmain (ils 2 da mars 2026)
  La cumissiun ha approvà la part da stabilisaziun cun 9:3 vuschs ed in’abstenziun. Ella è pronta per la sessiun d’atun dal Cussegl dals chantuns; la cunvegna d’electricitad è previsa probablamain per l’enviern. La cumissiun sustegna la taxa d’immigraziun proponida. L’approvaziun parlamentara definitiva manca anc. Funtauna originala.
• Ina singula cunvegna na po betg vegnir messa en vigur u disditga separadamain

¶ Cumparegliaziun cun mecanissems da colliament precedents

¶ Critica a l'approche da pachet

¶ Perspectiva dals fasiders

L'approche da pachet vegn valità dals fasiders sco cumpromiss equilibrà: La Schweiz obtegna en mintga cunvegna reglas taliadas empè d'in rom «one size fits all», entant che l'UE ha la garanzia che tut las parts dal pachet vegnan implementadas [15].

¶ Perspectiva dals critics

Ils critics objetan che l'approche da pachet restrenschia la libertad d'acziun pli ferm che la clausula da guillotina: Durant che las Bilateralas I pudessan teoricamain vegnir disditas en tut, na saja tar il pachet indivisibel da las Bilateralas III nagin «raisin-picking» -- pia nagina acceptaziun selectiva da singulas cunvegnas -- pussaivel [16].

La dumonda, sche l'approche da pachet represchenta effectivamain in meglierament cumpareglià cun ina cunvegna-quadra orizontala, vegn giuditgada differentamain. Il professur da dretg internaziunal Michael Ambühl e Daniela Scherer (ETH Turitg) avevan gia il 2022 analisà differents models instituziunals ed identifitgà l'approche vertical sco ina soluziun pussaivla [17].

---

¶ Indicaziun da las funtaunas

[1] DFAE (2026). Pachet Schweiz-UE (Bilateralas III). Departament federal dals affars exteriurs. [Open Access]

[2] Bundesrat (2021). Communicaziun a las medias: Brischa da las tractativas InstA. 26 da matg 2021. [Open Access]

[3] GTAI (2026). Cunvegnas dal pachet Schweiz-UE suttascritas. Germany Trade & Invest. [Open Access]

[5] DFAE (2026). Fegl d'infurmaziun: Elements instituziunals. Departament federal dals affars exteriurs. [Open Access]

[15] economiesuisse (2026). Bilateralas III -- La meglra opziun. Dossier Politik. [Open Access] Remartga: Associaziun economica.

[16] NOSS DRETG (2026). Bilateralas III -- da tge sa tracti? Plattafurma d'infurmaziun. [Open Access]

[17] EIZ Publishing (2022). Ambühl/Scherer: Puncts da vista Bilateralas III. Institut da l'Europa Turitg. [Open Access]

---

Actualisaziun politica: 6 da settember 2026; basas: mars 2026