Bilateralas III -- Survista
Resumaziun: Ils 2 da mars 2026 han la Svizra e l'UE suttascrit a Berna il pachet da contracts il pli vasta dapi il cumenzament da la via bilaterala. Las «Bilateralas III» cumprendan 18 cunvegnas -- sis cunvegnas dal martgad intern actualisadas, novas cunvegnas sectorialas e per l'emprima giada mecanissems instituziunals sco la surpigliada dinamica dal dretg ed in tribunal d'arbitradi paritetic.
¶ Decisiuns politicas: stadi dals 6 da settember 2026
Novas decisiuns politicas controlladas ils 6 da settember 2026; las basas anteriuras mantegnan lur data da referenza.
22.05.2026 — La cumissiun da politica exteriura dal Cussegl dals chantuns ha refusà en ses corapport il referendum obligatoric davart il pachet Svizra–UE cun 8 cunter 5 vuschs. Questa posiziun na remplazza betg la decisiun parlamentara definitiva. Funtauna originala.
14.06.2026 — L'iniziativa per la persistenza «Nagina Svizra da 10 milliuns!» è vegnida refusada en la votaziun dal pievel. La votaziun dals 14 da zercladur è terminada; ella na pertutgava betg l'approvaziun dal pachet Bilateralas III. Funtauna originala.
14.08.2026 — La CPE-S ha sustegnì ils trais credits da coesiun e las mesiras da protecziun dals salaris dal Cussegl federal. Ella pretenda dapli dretgs d’infurmaziun e consultaziun dal parlament tar la surpigliada dinamica dal dretg e la regulaziun da dispitas. Quai è la posiziun da la cumissiun. Funtauna originala.
04.09.2026 — La cumissiun ha approvà la part da stabilisaziun cun 9:3 vuschs ed in’abstenziun. Ella è pronta per la sessiun d’atun dal Cussegl dals chantuns; la cunvegna d’electricitad è previsa probablamain per l’enviern. La cumissiun sustegna la taxa d’immigraziun proponida. L’approvaziun parlamentara definitiva manca anc. Funtauna originala.
¶ Il pachet en survista
Las Bilateralas III èn il resultat d'in process da tractativas da plirs onns che è vegnì lantschà da nov suenter la brischa da la cunvegna-quadra instituziunala (InstA) en matg 2021. Suenter discurs da sondaziun (2022-2023) e tractativas formalas (2024) è il pachet vegnì terminà materialmain en december 2024 e suttascrit ils 2 da mars 2026 da la cussegliera federala Karin Keller-Sutter e da la presidenta da la Cumissiun da l'UE Ursula von der Leyen [1][2].
A differenza da l'InstA brisà persequian las Bilateralas III in approche vertical: Ils mecanissems instituziunals (surpigliada dal dretg, schliaziun da dispitas, surveglianza) na vegnan betg regulads en ina cunvegna-quadra separada, mabain integrai directamain en mintga cunvegna sectoriala [1].
¶ Structura dal pachet
L'ovra contractuala sa structurescha en quatter parts:
¶ 1. Cunvegnas dal martgad intern actualisadas
Sis cunvegnas existentas da las Bilateralas I vegnan actualisadas e munidas dals novs elements instituziunals [1][3]:
- Libra circulaziun da persunas (ALC)
- Traffic sin via
- Traffic aviatic
- Agricultura
- Recognoschientscha reciproca da las evaluaziuns da conformitad (MRA/OTC)
- Acquisiziuns publicas
→ Dapli tar: Cunvegnas dal martgad intern actualisadas
¶ 2. Novas cunvegnas sectorialas
Novas cunvegnas extendian la collavuraziun bilaterala sin champs betg anc cuverts [1][3]:
- Electricitad: Integraziun en il martgad intern europeic d'electricitad
- Segirezza alimentara: Controllas harmonisadas e access al martgad
- Sanadad: Cooperaziun en cas da pandemias e crisas da sanadad
→ Dapli tar: Novas cunvegnas
¶ 3. Elements instituziunals
Per l'emprima giada obtegnan las cunvegnas bilateralas in fundament instituziunal coherent [5]:
- Surpigliada dinamica dal dretg: Surpigliada da svilups dal dretg da l'UE cun pussaivladad d'opt-out
- Schliaziun da dispitas: Tribunal d'arbitradi paritetic (3+3 derschaders)
- Surveglianza: Autoritad da surveglianza independenta
→ Dapli tar: Surpigliada dinamica dal dretg | Schliaziun da dispitas
¶ 4. Elements finanzials e flancantas
- Contribuziun da coesiun: Contribuziun finanziala regulara da la Svizra a l'UE
- Protecziun dals salaris: 14 mesiras naziunalas per la protecziun dals salaris svizzers
- Participaziun a programs: Access a Horizon Europe, Erasmus+, Digital Europe
→ Dapli tar: Contribuziun da coesiun | Protecziun dals salaris
¶ L'approche da pachet
La cumissiun ha approvà la part da stabilisaziun cun 9:3 vuschs ed in’abstenziun. Ella è pronta per la sessiun d’atun dal Cussegl dals chantuns; la cunvegna d’electricitad è previsa probablamain per l’enviern. La cumissiun sustegna la taxa d’immigraziun proponida. L’approvaziun parlamentara definitiva manca anc. Funtauna originala.
→ Dapli tar: L'approche da pachet
¶ Context e preistorgia
Las Bilateralas III èn la resposta a la lacuna instituziunala e a l'erosiun da las cunvegnas existentas che progressa dapi la brischa da l'InstA en matg 2021. Ina cumparegliaziun dals trais pachets da contracts mussa las innovaziuns structuralas.
¶ Ratificaziun
Il pachet sto anc passar il process parlamentar. Cunquai ch'el è suttamess al referendum facultativ, è ina votaziun dal pievel probabla -- ella vegn spetgada per il 2027 u 2028 [13][14].
→ Dapli tar: Process da ratificaziun
¶ Indicaziun da las funtaunas
[1] DFAE (2026). Pachet Svizra-UE (Bilateralas III). Departament federal dals affars exteriurs. [Open Access]
[2] DFAE (2026). Pachet Svizra-UE suttascrit. Departament federal dals affars exteriurs. [Open Access]
[3] GTAI (2026). Cunvegnas dal pachet Svizra-UE suttascritas. Germany Trade & Invest. [Open Access]
[5] DFAE (2026). Fegl d'infurmaziun: Elements instituziunals. Departament federal dals affars exteriurs. [Open Access]
[13] DFAE (2025). Resultats da la consultaziun. Departament federal dals affars exteriurs. [Open Access]
[14] Blick (2026). Contracts cun l'UE probablamain emprim il 2028 a l'urna. Blick. [Open Access] Remartga: Funtauna da medias.
Actualisaziun politica: 6 da settember 2026; basas: mars 2026