Glossar
¶ Glista d'abbreviaturas e glossari
Agiunta al messadi (p. 1053-1073) cuntegna la glista alfabetica da las abbreviaturas ed in glossari dals terms tecnics ils pli impurtants. Questa pagina da referenza resumescha ils terms centrals.
¶ Glossari
| Term | Explicaziun |
|---|---|
| Via bilaterala | La strategia svizra da regular las relaziuns cun l'UE tras singuls accords sectorials empè d'ina adeschiun |
| Accord dal martgà intern | Accords che dattan a la Svizra access al martgà intern da l'UE (p.ex. libra circulaziun da las persunas, obstacles tecnics al commerzi) |
| Decision Shaping | Participaziun da la Svizra a l'elaboraziun da novs acts giuridics da l'UE avant lur adopziun |
| Surpigliada dinamica dal dretg | Mecanissem cun il qual la Svizra surpiglia cuntinuadamain il dretg relevant da l'UE, cun decisiun suvrana e consequenzas en cas da non-surpigliada |
| Separaziun (Unbundling) | Separaziun da la gestiun da la rait e da la commercialisaziun d'energia tar las fatschentas electricas |
| Mesiras d'accumpagnament (FlaM) | Mesiras svizras per proteger il nivel dals salaris en il rom da la libra circulaziun da las persunas |
| Provediment da basa | Provediment garantì cun bains essenzials (electricitad, aua, posta) a pretschs ragiunaivels |
| Clausula da guillotina | Mecanissem cun il qual tut las Bilateralas I cessan simultanamain da producir effects sche in da quels vegn scumandà |
| Dretg da reversiun | Return d'ina concessiun idroelectrica a la collectivitad publica a la scadenza |
| Accord da cooperaziun | Accord da cooperaziun senza access al martgà intern (p.ex. sanadad) |
| Approche global | Strategia da negoziaziun nua che tut ils elements vegnan negoziads e decidids sco pachet global |
| Mesiras da proporziunalitad | Consequenzas proporziunadas en cas da non-surpigliada dal dretg da l'UE |
| Tribunal arbitral | Organ paritetic per la resoluziun da las controversias tranter la Svizra e l'UE |
| Clausula da protecziun | Mecanissem activabel unilateralmain per limitar temporarmain l'immigraziun |
| Agids da stadi | Subvenziuns e sustegns statals susceptibels da falsificar la concurrenza |
| Accord transversal | Accord che s'applitgescha a moda transversala a plirs secturs (p.ex. EUPA per tut ils programs) |
| Plaina associaziun | Participaziun cumplaina ad in program da l'UE cun dretgs ed obligaziuns identics |
¶ Referenzas
- Messadi dal Cussegl federal davart il pachet Svizra-UE, glista d'abbreviaturas (p. 1053-1073), FF 2025
- Chanzlia federala: repertori dals terms CH-UE
- EUR-Lex: glossari da l'Uniun europeica