Princips fundamentals dal dretg dals agids statalas da l’UE
Funtauna: Messadi dal Cussegl federal davart las Bilateralas III, chapitel 2.2.5 (p. 150–153)
PDF dal messadi
¶ Resumaziun
Il dretg dals agids statalas da l’UE constituescha il rom da referenza per las disposiziuns davart agids en las cunvegnas bilateralas. L’art. 107, al. 1 TFUE definescha la noziun d’agid statal e stabilescha in scumond da princip che vegn dentant temperà tras numerusas excepziuns. Ils instruments ils pli impurtants èn il regulament general d’excepziun per categoria (RGEC), ils regulaments de minimis e las reglas davart servetschs d’interess economic general (SIEG). Dapi il 2023 cumpletescha il regulament davart las subvenziuns estras il sistem.
¶ Art. 107 TFUE – Definiziun da l’agid
La definiziun da l’agid statal en il dretg da l’UE cumpiglia quatter criteris cumulativs:
- Ressursas statalas: l’agid vegn concedì dal stadi u cun meds statalas
- Selectivitad: el favurisescha tschertas interprendas u producziuns
- Falsificaziun da la concurrenza: el falsifitgescha u smanatscha da falsificar la concurrenza
- Effect sin il commerzi: el pertutga il commerzi tranter ils stadis commembers
Mo cura che tut quatter criteris èn ademplids en il medem temp, exista in agid en il senn dal dretg da l’UE.
¶ Scumond dals agids ed excepziuns
Il scumond da princip da l’art. 107, al. 1 TFUE vegn relativà tras amplas excepziuns:
¶ Excepziuns automaticas (art. 107, al. 2 TFUE)
- Agids da natira sociala concedids a singuls consumaders
- Agids per remediar als donns chaschunads tras catastrofas natiralas
- Agids concedids a tschertas regiuns da la Germania (historic)
¶ Excepziuns d’autorisaziun (art. 107, al. 3 TFUE)
- Promoziun dal svilup economic da regiuns sfavurisadas
- Projects d’interess europeic cuminaivel
- Facilitaziun dal svilup da tscherts secturs economics
- Promoziun da la cultura e da la conservaziun dal patrimoni cultural
¶ Autras basas giuridicas
- Art. 93 TFUE: coordinaziun dals transports (spezialmain relevant per la CTT e la CTA)
- Art. 106, al. 2 TFUE: interprendas publicas e servetsch public
¶ RGEC – Regulament general d’excepziun per categoria
Il RGEC exima automaticamain amplas categorias d’agids da l’obligaziun d’annunzia, uschenavant che tschertas schwellas e cundiziuns vegnan respectadas:
| Categoria | Exempels |
|---|---|
| Perscrutaziun e svilup | Perscrutaziun fundamentala, svilup experimental |
| Promoziun da las PMI | Agids d’investiziun e da funcziunament per PMI |
| Protecziun da l’ambient | Mesiras per reducir la poluziun |
| Energia | Energias regenerablas, effizientscha energetica |
| Formaziun | Mesiras da formaziun generala e specifica |
| Cultura e patrimoni cultural | Promoziun d’instituziuns e manifestaziuns culturalas |
| Infrastructura | Infrastructura locala, expansiun da la banda lada |
| Sport | Infrastructura da sport, infrastructura da temp liber multifuncziunala |
Il RGEC cuvra circa 95 % da tut ils agids statalas en l’UE.
¶ Regulaments de minimis
Agids da pitschna dimensiun sut tschertas schwellas vegnan considerads sco betg distorsivs per la concurrenza e n’èn betg suttamess a l’obligaziun d’annunzia:
| Regulament | Schwella | Perioda |
|---|---|---|
| De minimis general | 300’000 EUR | 3 onns (rullant) |
| De minimis SIEG | 750’000 EUR | 3 onns |
| De minimis agricultura | 25’000 EUR | 3 onns |
| De minimis pestga | 40’000 EUR | 3 onns |
La schwella generala de minimis è vegnida augmentada il 2024 da 200’000 EUR sin 300’000 EUR.
¶ SIEG – Servetschs d’interess economic general
Ils SIEG èn activitads economicas che servan a l’interess general e che senza intervenziun statala na vegnissan betg assà assegurads dal martgà:
- Raits da transport: transport public, rait da viafier
- Provediment energetic: provediment da basa, infrastructura da rait
- Servetschs socials: assistenza da sanadad, instituziuns socialas
- Servetschs postals: servetsch universal
- Banda lada: provediment da regiuns sutprovedidas
Ils SIEG correspundan en gronda part al concept svizzer dal servetsch public (provediment da basa). Cumpensaziuns per SIEG pon sut tschertas premissas (criteris Altmark) betg constituir in agid.
¶ Regulament davart las subvenziuns estras
Dapi il fanadur 2023 è en vigur il regulament da l’UE davart las subvenziuns estras (Foreign Subsidies Regulation, FSR). El flanctgescha il dretg dals agids statalas da l’UE vers stadis ters:
- Pertutga subvenziuns da stadis ters ad interprendas activas en l’UE
- Cumpletescha il dretg dals agids existent cun ina dimensiun da politica economica externa
- Dirighì primarmain cunter subvenziuns distorsivas da la China, ma en princip cunter tut ils stadis ters
- Relevant per la Svizra sco context, ma betg directamain applicabel a las disposiziuns bilateralas davart agids
¶ Puncts clavs
| Aspect | Detagls |
|---|---|
| Basa giuridica | Art. 107–109 TFUE |
| Princip | Scumond dals agids cun amplas excepziuns |
| Copertura RGEC | ~95 % da tut ils agids en l’UE |
| Schwella de minimis | 300’000 EUR / 3 onns (dapi il 2024) |
| SIEG | Correspunda al servetsch public svizzer |
| Regulament stadis ters | En vigur dapi il 2023, betg directamain applicabel |
| Muntada per la CH | Rom da referenza, betg surpigliada 1:1 |
¶ Referenzas
- Messadi dal Cussegl federal davart las Bilateralas III, chapitel 2.2.5, p. 150–153 (PDF)
- Art. 107–109 TFUE (Tractà davart il funcziunament da l’Uniun europeica)
- Regulament (UE) nr. 651/2014 (Regulament general d’excepziun per categoria, RGEC)
- Regulament (UE) 2023/2831 (Regulament de minimis)
- Regulament (UE) 2022/2560 (Regulament davart las subvenziuns estras)
- CGUE, caussa C-280/00, Altmark Trans (criteris Altmark per ils SIEG)