Funtauna: Missiv concernent l'approvaziun dals Bilaterals III, chapitel 2.3 (p. 282--325)
Link PDF | Fegl uffizial 2025-0749
Il protocol modificativ a l'ALC (PM-ALC) furma la part centrala da l'actualisaziun da l'Accord davart la libra circulaziun da las persunas. El cumpiglia novas disposiziuns materialas, la surpigliada dinamica dal dretg per l'Agiunta I, trais novs protocols supplementars, dudesch decleraziuns communablas sco era ina decleraziun unilaterala da la Svizra. Ils articles existents da l'ALC restan fundamentalmain invariads.
Il PM-ALC sa cumpona dals suandants elements:
| Cumparta | Cuntegn |
|---|---|
| Part principala | Disposiziuns materialas, champ d'applicaziun, novs articles |
| Agiunta I | Surpigliada dinamica dal dretg (metoda d'integraziun) |
| Protocol supplementar 1 | Agids statalas (colliaziun cun la surveglionza dals agids) |
| Protocol supplementar 2 | Servetschs (regulamentaziuns spezialas) |
| Protocol supplementar 3 | Coordinaziun da la segirtad sociala |
| 12 decleraziuns communablas | Agids d'interpretaziun e decleraziuns d'intenziun politica |
| 1 decleraziun unilaterala | Posiziun svizra davart la clausula da protecziun |
Per l'Agiunta I vegn introducida la metoda d'integraziun da la surpigliada dinamica dal dretg:
| Aspect | Static (enfin ussa) | Dinamic (nov) |
|---|---|---|
| Surpigliada dal dretg | Mo tar revisiun dal contract | Cuntinuadamain via il Comité mixt |
| Actualitad | Divergenza creschenta | Sincronisà cun il dretg UE |
| Participaziun | Nagina participaziun formala | Decision Shaping en avanza |
Il PM-ALC introducescha numerusas novas disposiziuns:
| Article | Object |
|---|---|
| Art. 4a | Dretg d'establiment per independents e persunas giuridicas |
| Art. 4b | Tractament egual dals independents cun persunas employadas |
| Article | Object |
|---|---|
| Art. 5a | Libertad generala da prestaziun da servetschs (90 dis / 120 dis da lavur per onn) |
| Art. 5b--5d | Excepziuns e restricziuns |
| Art. 5e--5g | Protecziun dals salaris tar prestaziuns da servetsch |
| Art. 5h--5k | Proceduras administrativas, procedura d'annunzia, controllas |
| Article | Object |
|---|---|
| Art. 7a | Frontaliers e frontaliaras (dretgs e obligaziuns) |
| Art. 7b | Studentas e students (dretg da dimora, nagina obligaziun d'activitad lucrativa) |
| Art. 7e | Dretg da dimora permanent (suenter 5 onns, suttamess a cundiziuns) |
| Art. 7f | Acquist d'immobiglias (restricziuns existentas mantegnidas) |
| Article | Object |
|---|---|
| Art. 7c | Pussanza publica (excepziun dal champ d'applicaziun) |
| Art. 7d | Urden e segirtad publica |
| Art. 7h | Allontanament ed expulsiun penala |
La clausula da protecziun vegn concretisada en il PM-ALC:
La clausula da non-regressiun protegiescha il nivel svizzer da protecziun dals salaris cunter regressiuns:
La reunificaziun familiara vegn amplificada en il PM-ALC:
| Enfin ussa | Nov |
|---|---|
| Consorta/consort e uffants sut 21 onns | Supplementarmain: partenaris da vita |
| Parentella dependenta en lingia ascendenta | Supplementarmain: appartenents che basegnan tgira |
| Cumprovas strictas da parentella | Pussaivladads da cumprova pli flexiblas |
La regulamentaziun davart l'identificaziun biometrica:
| Tema | Message principal |
|---|---|
| Structura | Part principala + Agiunta I + 3 protocols supplementars + 12 decleraziuns |
| Surpigliada dal dretg | Dinamica per l'Agiunta I, articles existents mantegnids |
| Novs articles | 4a, 4b, 5a--5k, 7a--7h (establiment, servetschs, dimora, protecziun) |
| Clausula da protecziun | Art. 14a, activabla autonomamain, mandat surpassà |
| Non-regressiun | Nivel svizzer da protecziun dals salaris protegì cunter regressiuns |
| Reunificaziun familiara | Amplificada (partenaris da vita, appartenents che basegnan tgira) |
| Carta d'identitad biometrica | 1 onn da termin transitori, cartas existentas validas |
| Servetschs | 90 dis / 120 dis da lavur per onn |