Agids statalas – Survista e situaziun iniziala
Funtauna: Messadi dal Cussegl federal davart las Bilateralas III, chapitel 2.2.1–2.2.4 (p. 144–150)
PDF dal messadi
¶ Resumaziun
Las disposiziuns davart agids statalas en il pachet Svizra–UE pertutgan mo trais cunvegnas dal martgà intern: la cunvegna davart il transport aviatic (CTA), la cunvegna davart il transport terrester (CTT) e la futura cunvegna davart l’electricitad. Ellas garanteschan che agids statalas na falsifitgeschan betg la concurrenza tranter interprendas svizras e da l’UE en quests secturs. Il sistem sa basa sin in approach a dus pilasters: la Svizra survegliescha cun sia atgna autoritad (chombra d’agids entaifer la COMCO), l’UE cun ses sistem existent. Il servetsch public, il sectur agrar, la promoziun da la cultura e numerus auters secturs restan expressivamain exclus.
¶ Champ d’applicaziun
La surveglianza dals agids cumpiglia exclusivamain agids en il champ d’applicaziun da las trais cunvegnas pertutgadas. Betg pertutgads èn en spezial:
- Servetsch public (transport public, provediment da basa)
- Sectur agrar e pajaments directs als pur
- Promoziun da la cultura e dal film
- Agids d’investiziun per regiuns da muntogna
- Indemnisaziuns da la Confederaziun per prestaziuns d’interess general
- Mesiras da politica regiunala (NPR)
- Formaziun e perscrutaziun (uschenavant ch’ellas na fan betg part dal champ d’applicaziun)
Questa delimitaziun clara era in ojectiv central da la Svizra en las tractativas ed è vegnida cuntanschida cumplettamain.
¶ Approach a dus pilasters
Il sistem da surveglianza sa basa sin il princip da l’autonomia instituziunala dad omaduas parts:
| Pilaster | Cumpetenza | Autoritad da surveglianza |
|---|---|---|
| Pilaster svizzer | Agids sin il territori svizzer | COMCO (chombra d’agids) |
| Pilaster UE | Agids en ils stadis commembers da l’UE | Cumissiun europeica |
La Svizra na sto betg acceptar in tribunal supranaziunal. Dispitas vegnan schlitgadas cun ils mecanissems da schlitgar dispitas existents da las respectivas cunvegnas.
¶ La COMCO sco autoritad da surveglianza
La Cumissiun da la concurrenza (COMCO) survegn ina nova chombra d’agids cun las suandantas caracteristicas:
- Independenza: autoritad senza directivas, analoga a la structura existenta da la COMCO
- Composiziun: commembers spezialisads cun expertisa en galartia d’agids
- Inclusiun dals chantuns: ils chantuns vegnan inclus en la preparaziun da l’elecziun dals 2 commembers da la chombra d’agids
- Procedura: atgna procedura d’examinaziun (annunzia, examinaziun simpla, examinaziun approfundida)
- Pèrs: pèrs betg vinculants (nagins conclus vinculants sco en l’UE)
¶ Consultaziun
La consultaziun ha mussà in’ampia approvaziun da l’approach tschernì:
- La maioritad ha salidà il sistem da surveglianza autonom
- Grond sustegn per la cumpetenza da la COMCO sco instituziun cumprovada
- Ils chantuns han approvà l’approach en princip, ma dumandà in’inclusiun pli ferma
- L’economia ha sustegnì la limitaziun stricta dal champ d’applicaziun
- Vuschs criticas pertutgavan surtut detagls da la realisaziun, betg il concept da basa
¶ Termin transitori
Per l’introducziun da la surveglianza dals agids vala in generus termin transitori:
- 5 onns suenter l’entrada en vigur dals protocols davart ils agids
- Durant quest temp: constituziun da la chombra d’agids, scolaziun, adopziun da las disposiziuns executivas
- Ils agids existents vegnan registrads e valitads durant quest termin
¶ Puncts clavs
| Aspect | Detagls |
|---|---|
| Cunvegnas pertutgadas | CTA, CTT, cunvegna davart l’electricitad (mo 3 da ~20 cunvegnas) |
| Model da surveglianza | Approach a dus pilasters (CH/UE mintgin autonom) |
| Autoritad CH | Chombra d’agids entaifer la COMCO |
| Champ d’applicaziun | Strictamain limità a las 3 cunvegnas |
| Servetsch public | Expressivamain BETG pertutgà |
| Sectur agrar | Expressivamain BETG pertutgà |
| Termin transitori | 5 onns suenter l’entrada en vigur |
| Consultaziun | Ampia approvaziun |
| Ojectiv da tractativa | Cumplettamain cuntanschì |
¶ Referenzas
- Messadi dal Cussegl federal davart las Bilateralas III, chapitel 2.2.1–2.2.4, p. 144–150 (PDF)
- Art. 107–109 TFUE (Tractà davart il funcziunament da l’Uniun europeica)
- Lescha federala davart ils cartels e autras restricziuns da la concurrenza (lescha dals cartels, LCart; RS 251)