¶ Valitaziun politica ed economica
Funtauna: Messadi 26.023, chapitel 1.6 (p. 56--65)
PDF: Telechargiar il text integrai (6.9 MB)
¶ Resumaziun
Il Cussegl federal considerescha il mandat da tractativas sco cumplettamain ademplì e parzialmain surpassà. El dumonda dal Parlament l'approvaziun dals contracts e dals protocols sco er da la legislaziun d'implementaziun e da las mesiras d'accumpagnament correspundentas.
¶ Valitaziun politica
¶ La via bilaterala sco opziun la pli approvada
La Svizra persequitescha dapi dapli che 25 onns la via bilaterala cun l'UE. Da tuttas las opziuns (far nagut, liber commerzi, adhesiun al SEE, adhesiun a l'UE) è quella cun la relaziun la pli equilibrada tranter utilisà economica e spazi da manovra politic. L'experientscha da quests 25 onns conferma che la via bilaterala s'ha approvada.
¶ Finamira centrala cuntanschida
La Svizra è reussida da cuntanscher sia finamira centrala: ina participaziun optimala a champs cleramain definids dal martgà intern da l'UE sco er ina cooperaziun en champs d'interess tschernids -- cun la preservaziun dal pli grond spazi da manovra politic pussaivel.
¶ Mesiras d'accumpagnament naziunalas
Supplementarmain vegnan mesiras naziunalas en ils champs:
- Decision shaping en il rom da la surpigliada dinamica dal dretg
- Protecziun dals salaris
- Immigraziun
- Taxas da studis
- Electricitad e traffic sin terra
Questas mesiras n'èn betg stringentamain necessarias per l'implementaziun dals contracts da dretg internaziunal, ma èn vegnidas elavuradas dal Cussegl federal a favur da la capacitad da sustegn a l'intern -- en in process vast, inclusiv e transparent cun ils chantuns, las cumissiuns, ils partenaris socials e las partidas.
¶ Valitaziun economica
¶ Impurtanza da l'access al martgà intern da l'UE
- L'UE è cun environ 60 pertschient dal commerzi da rauba il partenari commerzial il pli impurtant
- Mintga di traversan rauba e servetschs en la valur da dapli che in milliard franc las cunfinas
- Studis externs mussan en general effects positivs sin l'economia svizra
¶ Stabilisaziun vs. erosiun
Senza il pachet drova in'erosiun graduala dals contracts existents. Avenir Suisse ha quantifitgà ils custs da l'erosiun cun 1,7 milliardas CHF unica e 1,3 milliardas CHF per onn. Il pachet assicurescha e actualisescha l'access existent al martgà.
¶ Novas pussaivladads
La part da svilup avra pussaivladads supplementaras:
- Contract davart l'electricitad: Segirezza da provediment, spargn stimà d'environ 2 milliardas CHF/onn (studi PFZ)
- Perscrutaziun e furmaziun: Associaziun cumpletta a Horizon Europe ed Erasmus+
- Sanadad: Access als sistems d'avertiment tempriv e da preparaziun per pandemias da l'UE