¶ Furmaziun e cumpetenza en IA
La furmaziun è la clav per che l'IA daventia ina schanza e betg ina smanatscha.
¶ Il status quo: Ina lacuna che crescha
La Svizra ha excellentas scolas superiuras -- ma la furmaziun en IA per la populaziun generala è insuffizienta. La KOF ETH mussa: Las interpresas lamentan ina mancanza acuta da spezialists en IA [1]. En il medem mument emprendan la maioritad dals scolars betg co l'IA funcziuna -- ni co la duvrar responsablamain.
¶ Cumpetenza en IA a partir da la scola secundara
Proposta: Cumpetenza en IA sco rom obligatoric a partir da la scola secundara. Betg programmaziun per tuts, mabain chapientscha: Tge po l'IA? Tge na po ella betg? Co reconusch jau ina hallucinaziun? Co proteg jau mias datas?
Quai n'è betg ina dumonda tecnica. Igl è ina dumonda democratica. En ina democrazia directa duain burgaisas e burgais esser abels da chapir las tecnologias che midescha lur vita -- e da votar infurmadamain.
¶ Emprender da tut la vita
La formaziun en IA finischa betg cun la scola. Per ils 5,5 milliuns occupads en Svizra ston programs da furmaziun cuntinuada vegnir creads che pussibiliteschan:
- Rescholar per professiuns novas (da contabel a analist da datas)
- Cooperaziun uman-IA (co lavurar ensemen cun IA)
- Pensada critica (co valitar resultats da l'IA)
La Svizra ha cun la furmaziun professiunala duala gia in sistem ch'è admirà mundialmain [2]. Quest sistem sto vegnir adattà a l'era da l'IA.
¶ ETH e EPFL sco fars
La ETH Turitg e l'EPFL Losanna ston giugar in rol central -- betg mo en la retschertga, mabain era en la transferenza da savida en la societad. Programs da furmaziun cuntinuada, online courses averts e cooperaziuns cun l'industria pon derasar savida en IA en la ladezza [3].
¶ Investiziuns necessarias
La Svizra investescha oz var 5,6% dal PIB en furmaziun [4]. Per la transiziun a l'era da l'IA dastgass quai betg bastar. Pajais sco Singapur (rang 1 en l'index dal FMI) investeschan sistematicamain en programs naziunals da furmaziun en IA -- per la populaziun entira, betg mo per spezialists.
¶ La schanza
Ina populaziun ch'è furmada en IA è la meglra protecziun cunter la dependenza tecnologica. Ella crititgescha, ella pretenda transparenza, ella sa duvrar l'IA sco instrument -- empè da vegnir duvrada da l'IA sco resursa.
¶ Funtaunas
[1] KOF ETH Turitg: Mancanza da spezialists en IA en la Svizra. 2024.
[2] SECO: La furmaziun professiunala duala svizra -- in model da success. 2024.
[3] ETH Turitg: Programs da furmaziun cuntinuada en IA. ai.ethz.ch, 2024.
[4] UST: Spesas per furmaziun en Svizra. bfs.admin.ch, 2024.