Funtauna: Messadi dal Cussegl federal davart ils Bilaterals III, p. 74--87 e 120--143
PDF dal messadi
Ils elements instituziunals fuorman il tschep dals Bilaterals III. Els duain modernisar ils tschintg contracts existents per l'access al martgà e render quels adattads per l'avegnir. L'approcha sectoriala tschernida -- en cuntrast ad in contract-quadra orizontal -- integrescha las disposiziuns instituziunalas directamain en ils singuls contracts. Quai preservescha la structura bilaterala approvada e evitescha ina suprastructura.
Ils elements instituziunals vegnan integrads en furma da Protocols instituziunals (PI) en ils suandants contracts existents:
| Nr. | Contract | Scursanida | En vigur dapi |
|---|---|---|---|
| 1 | Contract davart la libra circulaziun da persunas | ALCP | 2002 |
| 2 | Contract davart il transport terrestar | ATT | 2002 |
| 3 | Contract davart il transport aerian | ATA | 2002 |
| 4 | Contract davart la renconuschientscha reciproca da las evaluaziuns da conformitad | ARM | 2002 |
| 5 | Contract davart il commerzi cun products agriculs | Agricultura | 2002 |
Il nov contract da sanadad cuntegna disposiziuns instituziunalas analogas -- ma betg identicas.
Il Cussegl federal ha deliberadamain renunzià ad in contract-quadra orizontal (sco l'Accord instituziunal (InstA) fallì dal 2021). L'approcha sectoriala offra ils suandants avantatgs:
Ils protocols instituziunals cuvran set champs tematics:
Reaffirmaziun dals fundaments da la cooperaziun bilaterala e dals objectivs dals elements instituziunals.
Obligaziun da surpigliar tempestivamain ils svilups relevants dal dretg da l'UE, colliada cun dretgs da participaziun a la legislaziun (→ Decision Shaping e participaziun).
Interpretaziun uniforma, model a dus pilasters per la surveglianza (→ Interpretaziun, applicaziun e surveglianza).
Dretgira d'arbitradi paritara cun in rol limità da la CGUE (→ Soluziun da dispitas e dretgira d'arbitradi).
Participaziun ad agenturas ed activitads da l'UE (→ Contribuziun finanziala).
Entrada en vigur, disditga, disposiziuns transitoricas.
Cumitads mists (CM), champ d'applicaziun, dretgs ed obligaziuns da las partidas contractualas.
| Princip | Muntada |
|---|---|
| Nagin automatissem | Mintga surpigliada da dretg pretenda ina decisiun individuala da la Svizra |
| Nagina super-guillotina | Ils contracts existents e futurs n'èn betg colliads |
| Surveglianza a dus pilasters | La Svizra e l'UE surveglan mintgina autonomamain sin lur territori |
| Dretgira d'arbitradi paritara | Composiziun equilibrada, CGUE mo per dumondas dal dretg da l'UE |
| Dretg da referendum cumplain | L'art. 136 al. 2 CF è plainamain preservà |
| Sectorial empè d'orizontal | Disposiziuns instituziunalas ancradas individualmain en mintga contract |
Ils elements instituziunals èn vegnids accolts en moda predominantamain positiva durant la consultaziun. Pretensiuns principalas:
Il Cussegl federal ha reagì a questas pretensiuns cun concretas mesiras d'accumpagnament: