¶ Consequenzas da l'Artificial Intelligence (AI) per la Svizra
In wiki basà sin fatgs davart las consequenzas economicas, socialas e politicas da l'intelligenza artificiala per la Svizra -- sustegnì da funtaunas accessiblas publicamain.
¶ Decisiuns politicas: stadi dals 6 da settember 2026
Novas decisiuns politicas controlladas ils 6 da settember 2026; las basas anteriuras mantegnan lur data da referenza.
29.06.2026 — Il Cussegl da l’UE ha approvà definitivamain la midada da las reglas d’IA. La communicaziun numna termins pli tardivs per sistems d’aut ristg: ils 2 da december 2027 per sistems independents ed ils 2 d’avust 2028 per sistems integrads en products. Betg tut las obligaziuns èn spustadas; il text giuridic publitgà è decisiv. Funtauna originala.
04.09.2026 — La Delegaziun administrativa ha approvà il pilot PIA da circa in onn a partir da la sessiun d’atun, cun maximalmain 150’000 francs dal budget informatic existent. Swisscom maina el en Svizra cun models cun pais averts, senza trenar cun las datas endatadas. Retschertgas actualas en l’internet n’èn anc betg pussaivlas. Funtauna originala.
06.09.2026 — Stadi controllà: la Svizra prepara la realisaziun da la convenziun dal Cussegl da l'Europa davart l'IA. Il Cussegl federal ha incumbensà in sboz per la consultaziun fin la fin dal 2026; l'intenziun da ratifitgar n'è betg ina ratificaziun terminada. Funtauna originala.
Approfundaziun: Digital sovereignty
¶ La situaziun en cifras
| Cifra clav | Valur | Funtauna |
|---|---|---|
| Lacuna fiscala fin 2050 | 75--116 mia. CHF/onn | UST, BNS, McKinsey, calculaziun atgna |
| Plazzas da lavur periclitadas | fin 2 mio. plazzas | McKinsey Global Institute, KOF ETH |
| Finanziaziun statala dependenta da salaris oz | 220 mia. CHF/onn | UST, SECO |
| Rata da fertilitad svizra | 1,39 (2023) | Uffizi federal da statistica |
| Prontadad per l'IA (FMI AI Preparedness Index) | Rang 3 da 186 | FMI, 2024 |
| Votaziun EBI 2016 | 76,9 % Na | Chanzlia federala |
¶ Chapitels
¶ L'istorgia da l'IA
Dals inizis a la ETH Turitg (1981) sur ils ivierns da l'IA fin a la revoluziun dal Deep Learning e dals gronds models da lingua -- la Svizra è stada dapertut dapi l'entschatta.
¶ L'experiment da pensada
Tge capita, sche l'IA displatscha 42 % da las plazzas da lavur svizras? Ina calculaziun da model cun datas publicas da l'UST, da la BNS e da McKinsey -- pass per pass reproducibla.
¶ Dus scenaris dal futur
Scenari A -- Il pajais da tschuccalagl: La tecnologia libera l'uman dal lavur da rutina, creescha beinesser per tuts.
Scenari B -- Il stalinissem digital: Paucs controllan l'IA, la surveglianza daventa standard, la classa mesauna sa perd.
¶ Nov pretaisas a la politica
Tge ch'ils legislaturs svizzers ston far ussa: Da la transparenza dals algoritmus sur la dividenda da burgais fin al center da cumpetenza naziunal per l'IA.
¶ Nov pretaisas -- survista curta
| Nr. | Pretaisa | Pagina |
|---|---|---|
| 1 | Transparenza dals algoritmus | Detagls |
| 2 | Scumond da la surveglianza da massa cun IA | Detagls |
| 3 | Dividenda da burgais ord il fond da burgais per l'IA | Detagls |
| 4 | Possess da datas | Detagls |
| 5 | Furmaziun da l'IA | Detagls |
| 6 | Scumond d'armas autonomas | Detagls |
| 7 | Controlla internaziunala da l'AGI | Detagls |
| 8 | Proteger l'innovaziun | Detagls |
| 9 | Svizra al top mundial da l'IA | Detagls |
¶ Ulteriuras paginas
- Funtaunas e metodica -- Reglas da citaziun, glista bibliografica
- Davart quest wiki -- Finamiras e principis redacziunals
- Indicaziuns legalas -- Impressum, protecziun da datas, copyright
Actualisaziun politica: 6 da settember 2026; basas: mars 2026